W procesie wychowania poważną rolę odgrywają ambicje rodziców, chociaż większość postaw rodzicielskich na ogół wyprowadzamy z ich zaangażowania uczuciowego. Ta tendencja upraszcza i zaciemnia rzeczywiste motywy postępowania rodziców. Przeprowadzenie ścisłych podziałów w sferze rodzicielskich motywacji jest trudne, często wręcz niemożliwe. Tym niemniej konieczne jest rozeznanie, jakie czynniki w określonych sytuacjach mają znaczenie dominujące. Dopiero wówczas można podejmować rzeczową analizę funkcjonowania rodziny jako środowiska wychowawczego. Czynnik ambicjonalny szczególnie jaskrawo uwidacznia się w takich sprawach, jak: zapewnienie rodzinie materialnej strony warunków życia, wyobrażenia o dziecku i jego możliwościach, wiązane z dzieckiem oczekiwania, sposób oceniania dziecka na tle innych dzieci. Przy omawianiu wychowawczego funkcjonowania rodziny coraz częściej nawiązuje się do spraw związanych z materialną stroną egzystencji. Jest to uwarunkowane wieloma względami: w ciągu minionego trzydziestolecia warunki naszego życia ulegały stopniowo korzystnym zmianom i jakkolwiek nadal słyszy się narzekania na trudności materialne, można z całą pewnością powiedzieć, że standard życia rodzin zdecydowanie się podniósł. Wyższy standard życia, jego stabilizacja,, wzrost poziomu wykształcenia społeczeństwa inaczej kształtują nasze potrzeby, wymagania i aspiracje. Z tego punktu widzenia każdy może stwierdzić, że brakuje mu jeszcze wielu rzeczy, że skromne środki finansowe udaremniają mu realizację jakichś osobiście ważnych dążeń czy zamierzeń. Zasadniczej zmianie uległy kryteria oceny tego, co nazywamy dobrą lub złą sytuacją materialną. Społeczeństwo zamożniejsze stosuje inną miarę własnego stanu posiadania, szczególnie że nieuniknione zróżnicowania sytuacji indywidualnych wzmacniają tendencje do dorównania innym. Są to prawidłowości pozytywne z punktu widzenia ogólnego rozwoju społecznego pod warunkiem, że orientacja na poprawianie własnej sytuacji materialnej nie zdominuje wszystkich dążeń człowieka i nie stanie się celem samym w sobie, jedyną wartością. Dorosły człowiek dobrze wie, jaką rolę odgrywają środki materialne, ale wie również, chociaż nie zawsze o tym pamięta, że nie można za nie nabyć wielu równie dla niego cennych rzeczy: czyjegoś uczucia, przyjaźni, trwałej satysfakcji wynikającej z poczucia własnej przydatności i wartości.
Comments